لينا أحمد
سیسهتهمی فیرکردن له عیراق پهکهوته بوو له کۆنی منههجهکان و به دریژایی ساڵهکان له ههشتاکانی سهدهی رابردوو تا ههزارهی نوێ، ههروهك زۆربهی ئهم منههجانه جهختی له سهر سیستهمی سیاسی دهکرد و چۆنیهتی بهستنهوهی سهرجهم منههجهکان به تهوهرهکهی، ئهمهش بوو هۆی دروستکردنی بۆشایهکی گهوره له نیوان مهنههجی عیراقی و بیردۆزهکانی له ققلاتانی تری جیهان له لایهنی پێشکهوتنی زانستی و ههروهها زهحمهتی گۆرینی منههجهکان و بهکار خستنی به شێوهیهک که قوتابی دهتوانێت به کاروانی گۆرانکاری پێشکهوتن له بواری زانستی و بیردۆزی و تهکنهلۆژیای جێبهجێکردن له بواری خوێندن بگات، نموونهش بۆ ئهمه، تاقیگای زانستی نوێ و بهکارهێنانی کۆمپیوتهر به بهرنامهی نوێکراوه به بهردهوامی
لينا أحمد
سیسهتهمی فیرکردن له عیراق پهکهوته بوو له کۆنی منههجهکان و به دریژایی ساڵهکان له ههشتاکانی سهدهی رابردوو تا ههزارهی نوێ، ههروهك زۆربهی ئهم منههجانه جهختی له سهر سیستهمی سیاسی دهکرد و چۆنیهتی بهستنهوهی سهرجهم منههجهکان به تهوهرهکهی، ئهمهش بوو هۆی دروستکردنی بۆشایهکی گهوره له نیوان مهنههجی عیراقی و بیردۆزهکانی له ققلاتانی تری جیهان له لایهنی پێشکهوتنی زانستی و ههروهها زهحمهتی گۆرینی منههجهکان و بهکار خستنی به شێوهیهک که قوتابی دهتوانێت به کاروانی گۆرانکاری پێشکهوتن له بواری زانستی و بیردۆزی و تهکنهلۆژیای جێبهجێکردن له بواری خوێندن بگات، نموونهش بۆ ئهمه، تاقیگای زانستی نوێ و بهکارهێنانی کۆمپیوتهر به بهرنامهی نوێکراوه به بهردهوامی.
ههر پێشکهوتنێکی زانستی له سیستهمی پهروهرده به مهترسی لهسهر خزمهتی ئاراستهکراوی رژێمی پێشوو و ڕێبازکانی جێبهجێکردنی دادهنرا، ئهم هۆیانه بوو که هانی به زۆر له مامۆستا و مامۆستای زانکۆ وهنا بۆ ئهوهی ڕوو له ووڵاته عهرهبیهکانی دراوسێی عیراق بکهن ههروهك ههڵاتنك و بهردهوام بوون له کاروانی پێشکهوتنی زانستی و تواناداری بۆ بڵاوکردنهوهی تقێژینهوهکانی زانستیان و بهدهستهێنانی ههڵی خویندن.
نهههناردنه دهرهوهی قوتابیان بۆ خویندن له دهرهوهی ووڵات ههروهها بۆ بهسهرکردنهوهی پێشکهوتن له بواره جیاوازهکان له بابهته زانستیهکان و بهردهوام بوون لهگهڵی و ههروهها نهبوونی بڵاوکراوهی زانستی و خولی تازکراو بوو به هۆی گهرانهوهی ئهنجامهکانی توێژینهوهی زانستی و کهم و کوری له کتێبخانهکانی زانکۆکان بۆ تویژینهوهی نوێ.
بهڵام له ماوهی سێ ساڵی دوایدا، دهولهت ههستاوه به بهرهو پێش بردنی و جێبهجێکردنی سیستهمی بنهمایی نوێ ههرچهنده کهم و کورتی ههیه له تواناکانی بۆ دابینکردنی ئهم بۆشایانه ههتا ئهگهر به شێوهیهکی رادهییش بێت، ههروهك وولاته پاڵپشتیکرهکان و یزهکانی هاوپهیمانان ههسستاوهن به پالپشتی حکومهتی عیراق بۆ پیشخستنی پرۆسهی پهروهرده به هاوکاری مادی و کادری ڕاهێنانی نوێ هاتوو له دهرهوهی عیراق ههروهها به دووباره ئامادهکردنهوهی قوتابخانهو زانکۆکان، ههروهك زۆر له قوتابخانهی نوێ بنیات نراون و ههروهها ئامادهکردنهوهی کۆمهڵێکی تر به یارمهتی ئۆفیسی دروست کردنهوهی عیراق و دروستکهره عیراقی و بیانیهکان، ههروهك جهختکراوهتهوه له سهر پرۆسهی دروست کردنی قوتابخانهکان بۆ پاریزگا جیاوازهکان به ژمارهی گهوره بۆ گرنگی پیویست، ههروهها یارمهتیهکان و پالپشتیهکان پیشهوه بردنی زانکۆکانیشی له خۆ گرت ئهمیش به فرهوانکردنی باڵاخانهکان و بهشهکانی بۆ جهخت کردن لهسهر دهمازراندنی سیستهمی کتێبخانهی پیشکهوتوو له ڕیگای دامهزراندی کتێبخانهی تازه که کتیبهکانی زانستی و ئهدهبی به ههردوو زمانهکانی عهرهبی و ئینگلیزی له خۆ دهگرێت، به تایبهتی کتێبهکانی منداڵان، ههروهها لهگهڵ دابینکردنی کۆمپیوتهر و کۆیکهر و پرنتهر و نیشاندانی سینهمایی بۆ بهکارهێنانی کتێبخانه.
لهگهل ههموو بارهکانی ئهمنی زهحمهت، ههوڵهکان یهکبوون ههر له وهزارهتی پهروهرده و وهزارهتی خویندنی باڵا بۆ کارکردن له سهر بنیات نان و دابینکردنی ئهم جۆره کتێبخانانه له سهرجهم زانکۆکان.
لهگهل ههموو بارهکانی ئهمنی زهحمهت، ههوڵهکان یهکبوون ههر له وهزارهتی پهروهرده و وهزارهتی خویندنی باڵا لهگهڵ باڵوێزخانهی ئهمریکی و هاوکاری هێزهکانی هاوپهیمانان بۆ بنیات نانی ئهم جۆره کتیبخانانه له زۆربهی زانکۆکانی عیراق.
لهههره گرنگترین کارهکانی جێبهجێکراو، بنیات نانی زانکۆی ئهمریکیه له عیراق له شاری سلیمانی له ناوجهی باکوور، ئهوهی که گرنگی له زانکۆکانی ئهمریکی له لوبنان و میسر کهمتر نابێت، راسته که ئهمه له لهدایکبووی رووداوهکان بهڵام ئهمه دهرچوونێکی نوێیه و ههڵێکه بۆ قوتابیان ئهوانهی ناتوانن شانسی خویندن له دهرهوه به دهست بهێنن، ههروهک ئاراستهی ناوهخۆ له بهشی زانستی و ئهدهبی دهبیته ههڵێك بۆ پاراستنی سامانی زانستی مرۆیی له عیراق و ئومێد دهدات به گهرانهوهی مندالهکانی بۆ دووباره دروستکردنهوهی ژیرخانی رۆشنبیریو زانستی و ئهدهبی. |